Late breaking clinical trials ESC HF 2018 Ė Acute Heart Failure

Uitgegeven: 28-05-2018

Dr. J.M. ter Maaten
arts-assistent cardiologie
Universitair Medisch Centrum Groningen


Op een zonovergoten zaterdagochtend begon het ESC hartfalen congres dit jaar in Wenen met een late breaking clinical trial sessie over acuut hartfalen. Dit jaar werden hier geen grote randomized controlled trials met nieuwe medicijnen gepresenteerd, maar wel een aantal interessante proof-of-concept studies en biomarker studies.

De eerste proof-of-concept studie die gepresenteerd werd, was een studie naar het effect van blokkade van de nervi splanchnici. De hypothese hierbij is dat dit leidt tot redistributie van volume van de thorax naar het abdomen, resulterend in een verbeterde hemodynamiek. Vijf patiŽnten ondergingen deze procedure, waarbij bilateraal de n. splanchnici werden geblokkeerd van T11-L1. Dit leidde tot een significante reductie van gemiddelde pulmonale arterie druk, wedge druk en verbetering van de cardiac index. Deze resultaten hielden 90 minuten aan, waarna er weer een normalisatie naar baseline optrad. Er was geen significant verschil in andere uitkomsten, zoals biomarker levels of de 6 minuten wandel test. De procedure werd goed verdragen en er waren geen adverse event. Ondanks het gedemonstreerde effect van blokkade van de n. splanchnici, lijkt dit helaas geen lange-termijn effect te zijn en is de klinische toepasbaarheid daardoor op dit moment beperkt. Verdere studies, waarbij mogelijk ook gerandomiseerd wordt, zullen waarschijnlijk volgen. Deze studie is na presentatie direct gepubliceerd in Circulation.

Een tweede proof-of-concept studie werd gepresenteerd door prof. Ponikowski. Hierin werd het effect van de RenalGuard system, een geautomatiseerde gecontroleerde volume vervanger, bestudeerd. Hierbij wordt volume teruggegeven aan de hand van de hoeveelheid of percentage van geproduceerd urine. Negen patiŽnten met acuut hartfalen ondergingen behandeling middels RenalGuard, waarmee de urine output veilig gecontroleerd kon worden verhoogd. Deze studie ontbeert echter ook een controlegroep en derhalve kan het effect niet goed vergeleken worden met diuretische behandeling Ė verdere studies zullen hier mogelijk een uitspraak over doen.

De enige randomized controlled trial in deze sessie heeft verder licht geschenen op de rol van procalcitonine in acuut hartfalen. Omdat eerdere studies een verhoogd risico op slechte uitkomsten lieten zien bij patiŽnten met een verhoogd procalcitonine, werden in deze studie patiŽnten gerandomiseerd naar open of geblindeerde bepaling van procalcitonine. Indien de procalcitonine bepaling ďopenĒ was en dus gecommuniceerd werd aan de dokter, werd er volgens protocol antibiotica gestart bij een procalcitonine > 0.2 ng/mL. Deze studie (IMPACT EU) heeft aangetoond dat dit beleid helaas geen significant verschil in uitkomsten geeft. Wel moet gezegd worden dat de event rate in dit cohort significant lager was dan in recente observationele studies. Mogelijk dat in een zieker cohort, het bepalen van procalcitonine wel toegevoegde waarde heeft. †

Tot slot werd een secundaire analyse van de RELAX studies gepresenteerd waar werd gekeken naar het effect van de kwaliteit van de enrollment landen en centra op de effectiviteit van serelaxin. De kwaliteit score werd bepaald op basis van verschillende variabelen, zoals diuretica dosering tijdens hospitalisatie, ACE-remmer/ARB en beta-blokker gebruik. PatiŽnten uit landen met een hogere kwaliteit score hadden een significante relatief risico reductie voor cardiovasculaire sterfte bij behandeling met serelaxin. Hetzelfde gold voor patiŽnten die geÔncludeerd werden in hogere kwaliteit sites. Deze analyse is vanzelfsprekend retrospectief en beperkt door alle nadelen die hiermee gepaard gaan, maar deze resultaten zijn mijns inziens zowel uitdagend als confronterend. Kunnen nieuwe middelen, ondanks dat de juiste patiŽnten worden geÔncludeerd, toch falen op basis van de kwaliteit van de includerende centra? Mogelijk dat het gebruik van deze nieuwe methode door retrospectieve analyses in andere grote trialdatasets hier meer inzicht in gaat geven en wellicht dat dit toch invloed gaat hebben op nieuwe randomized controlled trials.†

« Vorige pagina