Nifedipine Retard van Sandoz op de pijnbank: wetenschappelijke analyse bevestigt dat dit middel inferieur is aan Adalat OROS

Uitgegeven: 05-02-2006

Dr. P.H.J.M.  DunselmanDr. P.H.J.M. Dunselman
Cardioloog
Amphia Ziekenhuis, Breda
ref: International Journal of Clinical Pharmacology and Therapeutics, Vol.44 – No. 1/2006 (38-48)

Inleiding

Nifedipine, één van de eerste dihydropyridine calciumantagonisten, geregistreerd voor de behandeling van hypertensie en angina pectoris, is een uitvoerig beschreven geneesmiddel in de klinisch farmacologische en cardiologische literatuur. Het geneesmiddel kwam op de markt in de jaren ’80 als een 10 mg capsule, gevolgd door een 20 mg retard-preparaat, en tenslotte als een “Gastro Intestinal Therapeutic System (GITS)”, 30 en 60 mg, beter bekend als Adalat OROS.

De evolutie van de farmaceutische formuleringen werd veroorzaakt door voortschrijdend inzicht in de farmacokinetische en farmacodynamische eigenschappen van deze dihydropyridine, een krachtige vasodilaterende stof, die ondanks de vrij lage biologische beschikbaarheid van 15% bij orale toediening, een snelle plasmaspiegel-stijging gaf (capsule), en een resorptie-afhankelijkheid had bij voedselinname (retard-tabletten).

Zowel de werking (arteriële vasodilatatie) als de bijwerking (flushes, enkeloedeem) kon worden gerelateerd aan de snelheid van plasmaspiegelstijging en aan de variatie in piek plasmaspiegels bij voedselinname. Tenslotte werd een farmaceutische formulering gevonden, het GITS-systeem van de Adalat OROS-formule die geen snelle stijging van de plasmaspiegel liet zien, met een van voedselinname onafhankelijke vlakke therapeutische spiegel, zowel bij first dose als steady state.

Het succes van deze farmaceutische formule “Adalat OROS” , klinisch bevestigd in grote onderzoeken, vertaalde zich natuurlijk in een grote prescriptie. Toen het middel uit patent ging, was de firma Sandoz er als de kippen bij om middels het preparaat “Nifedipine Sandoz retard” te pogen een deel van de Adalat OROS-markt te veroveren.

In Nederland heeft het College Beoordeling Geneesmiddelen (CBG) de Sandoz-dossiers betreffende het nifedipine Sandoz retard-preparaat beoordeeld en geoordeeld dat deze farmaceutische formule bioequivalent is aan Adalat OROS.

Het dossier dat geleid heeft tot deze beoordeling is zowel voor de producent van Adalat OROS (Bayer AG) als voor wetenschappelijk geïnteresseerden niet toegankelijk. Het CGR, de waakhond voor de farmaceutische industrie, heeft de producent van Adalat OROS zelfs voor de rechter gedaagd, voor het feit dat zij de claim van bioequivalentie als onjuist beschouwt, en dit ook openlijk mededeelt. Wie heeft er gelijk?

Wetenschappelijk onderzoek

In januari 2006 verscheen het artikel: “Significant food interactions observed with a nifedipine modified-release formulation marketed in the European Union” in het International Journal of Clinical Pharmacology and Therapeutics (Vol.44 – No. 1/2006 ;38-48). In dit artikel wordt Adalat OROS vergeleken met Nifedipine Sandoz retard en de conclusies zijn zo duidelijk, dat de claim van de producent van Adalat OROS dat Nifedipine Sandoz retard niet als een (bio)equivalent van Adalat OROS gezien mag worden, gerechtvaardigd blijkt. De studie toont aan dat het nieuwe Sandoz-preparaat ernstig te kort schiet op wezenlijke aspecten van een aanvaardbare farmaceutische formulering van nifedipine : het is, in tegenstelling tot Adalat OROS, variabel qua plasmaspiegel, in haar afgifte niet onafhankelijk van de zuurgraad, vertoont beïnvloeding door voedselinname, leidt tot onaanvaardbaar hoge piekspiegels en leidt tot meer bijwerkingen. De conclusie van deze studie is dan ook dat bio-equivalentie niet kan worden aangetoond, en dat derhalve Adalat OROS en Nifedipine Sandoz retard niet als uitwisselbare medicijnen kunnen worden beschouwd.

Beschouwing

Zodra een succesvol geneesmiddel uit patent is, zijn er veel kapers op de kust om een deel van de markt over te nemen, met een “ loco” preparaat. Dat is allemaal heel begrijpelijk en ook acceptabel wanneer aan enkele basale voorwaarden wordt voldaan : het loco preparaat dient dezelfde of tenminste vergelijkbare eigenschappen te hebben (“bioequivalentie”) als het originele preparaat, zodat de patiënt die het originele geneesmiddel gebruikt geen gezondheidsschade zal ondervinden bij overstappen naar het loco-preparaat. Bij het vervangen van Adalat OROS door Nifedipine Sandoz retard wordt niet aan deze voorwaarden voldaan.

Zowel effectiviteit als veiligheid, verdraagbaarheid als bijwerkingen van Nifedipine Sandoz retard zijn in een zorgvuldige wetenschappelijke analyse inferieur gebleken, het Adalat OROS kan dus niet zonder meer vervangen worden door dit preparaat, zoals de wetenschappelijke analyse van beide preparaten ondubbelzinnig aantoont. Bayer verdient de steun van de beroepsgroep in haar queeste om de plaats en reputatie van een zorgvuldig door-ontwikkelde farmaceutische formulering van nifedipine niet te offeren voor een daaraan inferieur loco-preparaat.

« Vorige pagina